Τι είναι και ποιο είναι το υγιές προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της σύγχρονης ιατρικής, της επιστήμης και της κοινωνικής ανάπτυξης. Σήμερα οι άνθρωποι ζουν περισσότερα χρόνια από ό,τι πριν από μερικές δεκαετίες. Ωστόσο, δεν έχει σημασία μόνο πόσα χρόνια ζει κάποιος, αλλά και με ποια ποιότητα ζωής τα ζει. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται ένας ιδιαίτερα σημαντικός δείκτης, το υγιές προσδόκιμο ζωής ή υγιές ευδόκιμο ζωής.

Το υγιές προσδόκιμο ζωής εκφράζει τα χρόνια που αναμένεται να ζήσει ένας άνθρωπος με καλή υγεία, χωρίς σοβαρούς περιορισμούς στις καθημερινές του δραστηριότητες λόγω ασθενειών ή αναπηριών. Με άλλα λόγια, δεν μετρά απλώς τη διάρκεια της ζωής, αλλά τα χρόνια κατά τα οποία ο άνθρωπος μπορεί να ζει αυτόνομα, να κινείται, να επικοινωνεί, να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή και να απολαμβάνει μια καλή ποιότητα ζωής.

Στην Ελλάδα, το συνολικό προσδόκιμο ζωής συγκαταλέγεται στα υψηλότερα της Ευρώπης. Οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο περίπου 84 χρόνια και οι άνδρες περίπου 79 χρόνια. Όμως, το υγιές προσδόκιμο ζωής είναι σημαντικά χαμηλότερο. Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία, ένας Έλληνας ή μία Ελληνίδα μπορεί να αναμένει ότι θα ζήσει περίπου 64 έως 66 χρόνια χωρίς σημαντικούς περιορισμούς στην υγεία του. Αυτό σημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια της ζωής πολλών ανθρώπων συνοδεύονται από χρόνιες παθήσεις, κινητικές δυσκολίες ή άλλες καταστάσεις που μειώνουν την αυτονομία και την ποιότητα ζωής.

Η διαφορά αυτή αναδεικνύει μία μεγάλη πρόκληση για την ελληνική κοινωνία. Δεν αρκεί να αυξάνεται μόνο η διάρκεια της ζωής. Στόχος πρέπει να είναι η αύξηση των ετών που οι άνθρωποι ζουν υγιείς, δραστήριοι και ανεξάρτητοι.

Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν το υγιές προσδόκιμο ζωής. Η σωστή διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος, η περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ, η πρόληψη, οι τακτικές ιατρικές εξετάσεις και η έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας συμβάλλουν σημαντικά στη διατήρηση της καλής φυσικής κατάστασης. Εξίσου σημαντικοί είναι οι κοινωνικοί παράγοντες, όπως η οικονομική ασφάλεια, η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, η κοινωνική συμμετοχή και η αντιμετώπιση της μοναξιάς, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τον ταχύτερα γηράσκοντα πληθυσμό στην Ευρώπη. Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για την υγιή γήρανση. Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, η πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων, η υποστήριξη της ψυχικής υγείας, η δημιουργία δομών κοινωνικής φροντίδας και η προώθηση της ενεργού συμμετοχής των ηλικιωμένων στην κοινωνία αποτελούν βασικές προτεραιότητες.

Το υγιές προσδόκιμο ζωής δεν είναι απλώς ένας στατιστικός δείκτης. Είναι μέτρο της ποιότητας μιας κοινωνίας και του βαθμού στον οποίο προστατεύει την υγεία και την αξιοπρέπεια των πολιτών της. Μια κοινωνία που επενδύει στην πρόληψη, στη δημόσια υγεία και στην κοινωνική αλληλεγγύη προσφέρει στους ανθρώπους όχι μόνο περισσότερα χρόνια ζωής, αλλά και περισσότερα χρόνια γεμάτα υγεία, δημιουργικότητα και ενεργή συμμετοχή.

Η πραγματική επιτυχία μιας χώρας δεν μετριέται μόνο από το πόσο αυξάνει το προσδόκιμο ζωής, αλλά από το πόσα από αυτά τα χρόνια οι πολίτες της μπορούν να ζουν με υγεία, αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία. Αυτός πρέπει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στόχους της δημόσιας πολιτικής στην Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών.