Η μοναχική διαβίωση στην τρίτη ηλικία
Η μοναχική διαβίωση στην τρίτη ηλικία είναι μια εικόνα που τη συναντάμε όλο και πιο συχνά γύρω μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έμειναν μόνοι από επιλογή. Η ζωή απλώς άλλαξε, γιατί χάθηκε ο/η σύντροφος, τα παιδιά έφυγαν για δουλειά ή για να κάνουν οικογένεια σε άλλη πόλη, οι φίλοι λιγόστεψαν, η γειτονιά δεν θυμίζει πια εκείνη την παλιά, ζεστή περιοχή . Για κάποιους η μοναξιά έρχεται σιγά σιγά σαν μια μικρή καθημερινή απουσία. Για άλλους πέφτει βαριά, σαν σκιά που μεγαλώνει όσο περνούν τα χρόνια.
Στην αρχή, το να ζει κανείς μόνος μπορεί να μοιάζει με ελευθερία. Ο ηλικιωμένος κρατά τον δικό του ρυθμό. Τρώει όποτε θέλει, κοιμάται όποτε θέλει, φροντίζει το σπίτι όπως έχει μάθει. Συχνά μάλιστα νιώθει και ανακούφιση, επειδή πιστεύει ότι δεν επιβαρύνει κανέναν. Όμως, όταν η καθημερινότητα αρχίζει να στενεύει, εμφανίζονται οι δυσκολίες. Η σιωπή του σπιτιού γίνεται πιο έντονη τα απογεύματα, τα Σαββατοκύριακα και ιδιαίτερα στις γιορτές. Ένα τηλέφωνο που δεν χτυπά, μια καρέκλα που μένει άδεια στο τραπέζι, η έλλειψη μιας απλής κουβέντας για τα μικρά της ημέρας, μπορεί να γεννήσουν λύπη, άγχος και ένα πικρό αίσθημα εγκατάλειψης.
Η μοναξιά, όμως, δεν είναι μόνο συναίσθημα. Αγγίζει και την υγεία. Όταν ο άνθρωπος είναι μόνος, μπορεί να αμελήσει τη διατροφή του, να χάσει το ενδιαφέρον για κίνηση, να παρατήσει τη φροντίδα του εαυτού του. Μπορεί να ξεχάσει, τα φάρμακα,τις εξετάσεις ή τα ιατρικά ραντεβού. Κάποιες φορές διστάζει να ζητήσει βοήθεια, επειδή ντρέπεται ή φοβάται πως θα θεωρηθεί βάρος. Έτσι, τα μικρά προβλήματα γίνονται μεγάλα. Και όταν συμβεί κάτι ξαφνικό —μια ζάλη, μια πτώση, μια κρίση πανικού— η απουσία άμεσης ανθρώπινης παρουσίας μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη και όχι λίγες φορές μοιραία.
Σε αυτή την ευαίσθητη κατάσταση , το Σωματείο ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ μπορεί να έχει καθοριστικό ρόλο. Πρώτα απ’ όλα, μπορεί να χτίσει ένα σταθερό δίκτυο ανθρώπινης επαφής με τακτικά τηλεφωνήματα, με επισκέψεις εθελοντών, με μικρές ομάδες γειτονιάς, ώστε κανένας ηλικιωμένος να μη νιώθει αόρατος. Μια απλή, σταθερή ερώτηση —Πώς είσαι σήμερα;— πολλές φορές είναι το πρώτο βήμα για να ανοίξει η καρδιά και να ξαναγεννηθεί η εμπιστοσύνη.
Παράλληλα, η ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ μπορεί να οργανώνει δράσεις που δίνουν λόγο για συμμετοχή, όπως ομάδες συζήτησης, δημιουργικά εργαστήρια, περίπατους, μικρές εκδρομές, ομάδες ανάγνωσης, μουσικές συναντήσεις κ.α. . Όταν ο ηλικιωμένος ξέρει ότι τον περιμένουν, η ζωή αποκτά ξανά ρυθμό και νόημα. Μπορεί ακόμη να παρέχει πρακτική στήριξη, όπως ενημέρωση σε θέματα υγείας, βοήθεια σε γραφειοκρατικές διαδικασίες, πληροφόρηση για δικαιώματα, αλλά και εκπαίδευση σε βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ώστε ο ηλικιωμένος να επικοινωνεί με τους δικούς του, να κάνει απλές συναλλαγές με ασφάλεια και να νιώθει πιο ανεξάρτητος.
Πάνω απ’ όλα, όμως, μπορεί να καλλιεργήσει κάτι βαθύτερο, Την αίσθηση ότι η τρίτη ηλικία δεν είναι περιθώριο, αλλά ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας. Η μοναχική διαβίωση δεν αντιμετωπίζεται μόνο με υπηρεσίες. Αντιμετωπίζεται με σχέσεις, με συναναστροφές, με αξιοπρέπεια. Και όταν ένας ηλικιωμένος νιώσει ότι κάπου ανήκει, ότι τον σέβονται και τον χρειάζονται, τότε η μοναξιά χάνει τη δύναμή της. Αυτή είναι η πραγματική ανάσα ζωής. Αυτή είναι η πνοή ζωής.
