online απάτες
|

Εορταστικές online απάτες: οδηγός προστασίας για την τρίτη ηλικία

Τις γιορτές ανεβαίνουν οι online αγορές (δώρα, προσφορές, μεταφορικές), άρα ανεβαίνουν και τα “δόλωμα” μηνύματα: δήθεν courier για δέμα, δήθεν τράπεζα για «ασφάλεια», δήθεν «επιστροφή χρημάτων» ή «κουπόνι». Η τρίτη ηλικία στοχοποιείται συχνά γιατί οι απατεώνες ποντάρουν στην καλή πίστη και στο άγχος της στιγμής.

✅ ΚΟΥΤΙ-ΚΑΝΟΝΑΣ (για το ψυγείο):
Δεν πατάμε link από SMS/e-mail για “δέμα” ή “τράπεζα”.
Ανοίγουμε μόνοι μας το επίσημο site/app ή παίρνουμε τηλέφωνο από επίσημο αριθμό.

Το “τεστ 15 δευτερολέπτων” πριν κάνεις οτιδήποτε

🧠 Αν ισχύει έστω 1 από αυτά, το αντιμετωπίζεις ως απάτη μέχρι αποδείξεως του εναντίου:

  • Σε πιέζει (“σε 2 ώρες λήγει”, “τελευταία ευκαιρία”).

  • Ζητά μικρή πληρωμή (1–3€) για “τέλη/εκτελωνισμό/επιβεβαίωση”.

  • Ζητά κωδικούς, PIN ή OTP (κωδικό μιας χρήσης).

  • Το link “δεν σου γεμίζει το μάτι” (άγνωστο/περίεργο όνομα site).

Τα 4 πιο συνηθισμένα σενάρια απάτης στις γιορτές

1) «Courier: απέτυχε η παράδοση – πλήρωσε τέλη / ενημέρωσε στοιχεία»

Έρχεται SMS ή email που “παριστάνει” εταιρεία courier και σε στέλνει σε link για πληρωμή ή για να συμπληρώσεις στοιχεία.

✅ TIP: Αν περιμένεις δέμα, μπες χειροκίνητα στο επίσημο site/app της courier (όχι από το link) ή κάλεσε το επίσημο τηλέφωνο.

2) «Τράπεζα: ο λογαριασμός σου κινδυνεύει – επιβεβαίωσε τώρα»

Σου ζητά να μπεις από link σε “σελίδα τράπεζας” και να δώσεις κωδικούς, ή σου ζητά να πεις τον OTP “για έλεγχο”.

🚫 ΚΟΚΚΙΝΟ ΦΩΣ: OTP δεν το δίνουμε ΠΟΤΕ σε άνθρωπο.
Ο OTP είναι “υπογραφή” συναλλαγής.

✅ TIP: Αν ανησυχείς, κλείσε και κάλεσε εσύ την τράπεζα από επίσημο αριθμό (κάρτα, βιβλιάριο, επίσημο site).

3) «Ψεύτικες επιστροφές χρημάτων / κουπόνια / επιδόματα»

Μπορεί να εμφανιστούν ως “επιστροφή” από οργανισμό/υπηρεσία ή “κουπόνι γιορτών” και να ζητούν στοιχεία κάρτας ή “μικρή χρέωση” για επιβεβαίωση.

🧷 ΚΟΥΤΙ-ΑΠΛΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ:
Κανένας σοβαρός φορέας δεν ζητά κάρτα/OTP για να σου δώσει χρήματα.

4) Τηλεφωνικές απάτες (ακόμα κι αν “φαίνεται” σωστός αριθμός)

Εδώ είναι η παγίδα: σε καλούν, το κινητό μπορεί να γράφει “αξιόπιστο” αριθμό, και ο καλών ισχυρίζεται ότι είναι τράπεζα/υπηρεσία/εταιρεία.

✅ TIP-ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ:
Αν σε καλέσουν “τράπεζα/υπηρεσία” και ζητούν στοιχεία:
Κλείνεις. Παίρνεις εσύ πίσω από επίσημο αριθμό.

Τι ΔΕΝ κάνουμε (ούτε “για να δούμε τι είναι”)

🚫 ΜΗΝ:

  • Πατήσεις link από SMS/e-mail “για δέμα”.

  • Δώσεις OTP, PIN ή κωδικούς e-banking.

  • Πληρώσεις “μικροποσό” για “εκτελωνισμό/ενεργοποίηση/επιβεβαίωση”.

  • Εγκαταστήσεις εφαρμογή που σου υπαγορεύει άγνωστος στο τηλέφωνο.

  • Στείλεις φωτογραφία κάρτας/ταυτότητας “για ταυτοποίηση”.

Αν “την πάτησα”: σχέδιο δράσης 10 λεπτών

🧯 ΚΟΥΤΙ-ΕΠΕΙΓΟΝ (κάν’ το τώρα):

  1. Καλώ αμέσως την τράπεζα (μπλοκάρισμα κάρτας/λογαριασμού, οδηγίες για αμφισβήτηση συναλλαγών).

  2. Κρατάω αποδείξεις: screenshot του SMS/email, ώρα, αριθμό αποστολέα, ό,τι θυμάμαι.

  3. Αλλάζω κωδικούς (email, τράπεζα, social) αν έδωσα στοιχεία ή πάτησα σε ύποπτη σελίδα.

  4. Ζητάω βοήθεια από άνθρωπο εμπιστοσύνης για έλεγχο στο κινητό/υπολογιστή (ιδίως αν κατέβηκε εφαρμογή).

Πού κάνω καταγγελία

✅ ΚΟΥΤΙ-ΧΡΗΣΙΜΟ:
Ακόμα κι αν ήταν απόπειρα και δεν χάθηκαν χρήματα, αξίζει να το αναφέρεις — βοηθά να σταματήσουν και άλλες απάτες.

  • Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (τηλεφωνικά): 11188

  • Εναλλακτικά, υπάρχει και δυνατότητα καταγγελίας μέσω των επίσημων καναλιών του κράτους/αρμόδιων υπηρεσιών.

Η “οικογενειακή ασπίδα” για γονείς/παππούδες

🧡 ΚΟΥΤΙ-ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ (1 λεπτό):
«Πριν πληρώσεις ή πατήσεις link, με παίρνεις τηλέφωνο. Ό,τι κι αν γράφει το μήνυμα.»

Και πρακτικά:

  • Αποθηκεύστε στις επαφές: 11188 + τα επίσημα τηλέφωνα τράπεζας/courier.

  • Βάλτε χαρτάκι κοντά στο κινητό: “OTP δεν το λέμε σε κανέναν.”

  • Ενεργοποιήστε ειδοποιήσεις συναλλαγών (alerts) όπου γίνεται.

Διαβάστε επίσης