Η Ακρίβεια στην Ελλάδα και η Επίδρασή της στους Ηλικιωμένους
3ης Σεπτεμβρίου 28
Τ.Κ. 54636 Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνο: 2310 211504
Email: info@kentropnoizois.gr
—
Ακρίβεια: Η καθημερινότητα των ηλικιωμένων και των χαμηλοσυνταξιούχων γίνεται δυσκολότερη – Χρειάζονται άμεσα στοχευμένα μέτρα
Το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας / ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ δημοσιοποιεί σήμερα συνοπτικά τα βασικά συμπεράσματα της Έκθεσης με τίτλο «Η Ακρίβεια στην Ελλάδα και η Επίδρασή της στους Ηλικιωμένους και τους Χαμηλοσυνταξιούχους». Στόχος μας είναι να δείξουμε με απλά και κατανοητά λόγια ότι, ακόμη κι όταν ο μέσος πληθωρισμός φαίνεται σχετικά χαμηλός, η ακρίβεια χτυπά δυσανάλογα τους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα όσους ζουν με χαμηλή σύνταξη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τον Δεκέμβριο του 2025 ο ετήσιος πληθωρισμός (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή – ΕΛΣΤΑΤ) ήταν 2,6%, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης (ΕνΔΤΚ/HICP) 2,9%. Όμως, αυτός ο μέσος αριθμός δεν αποτυπώνει τη πραγματική δυσκολία που βιώνουν χιλιάδες ηλικιωμένοι. Ο λόγος είναι απλός. Οι μεγαλύτερες ηλικίες ξοδεύουν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε βασικές και αναγκαίες δαπάνες – τρόφιμα, στέγη, ενέργεια, φάρμακα και υγεία. Αυτά δεν είναι έξοδα που κόβονται εύκολα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το κόστος της καθημερινής διατροφής. Στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά καταγράφηκε ετήσια αύξηση 3,6% (Δεκ. 2025). Με απλά λόγια, το καλάθι του σούπερ μάρκετ ανεβαίνει πιο έντονα από τον γενικό μέσο όρο, και αυτό μειώνει άμεσα την αγοραστική δύναμη ενός χαμηλοσυνταξιούχου.
Παράλληλα, η στέγη (ενοίκιο ή κόστος κατοικίας) παραμένει η μεγάλη πληγή, καθώς οι τάσεις δείχνουν ότι τα ενοίκια και συνολικά το κόστος στέγασης βαραίνουν όλο και περισσότερο τα νοικοκυριά που δεν έχουν υψηλό εισόδημα. Για έναν ηλικιωμένο που ζει μόνος/μόνη ή για ένα ζευγάρι ηλικιωμένων, η πίεση αυτή γίνεται συχνά αδιέξοδη.
Κρίσιμο ζήτημα είναι επίσης η ενεργειακή φτώχεια. Η Eurostat αναφέρει ότι το 2024 στην ΕΕ 9,2% του πληθυσμού δεν μπορούσε να κρατήσει το σπίτι επαρκώς ζεστό. Για την Ελλάδα, δημοσιεύματα με βάση στοιχεία της Eurostat αναφέρουν 19%, δηλαδή περίπου 1 στους 5 δυσκολεύεται να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του. Για έναν ηλικιωμένο, αυτό δεν είναι απλά δυσφορία, μπορεί να γίνει θέμα υγείας και ασφάλειας, ειδικά τον χειμώνα ή σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Την ίδια στιγμή, οι χαμηλοσυνταξιούχοι πλήττονται δυσανάλογα, γιατί έχουν σταθερό εισόδημα, μικρό ή καθόλου μαξιλάρι αποταμίευσης και υψηλή εξάρτηση από τις τιμές των βασικών αγαθών. Ακόμη και αν έχουν αύξηση συντάξεων της τάξης του 2,4% από 1/1/2026, όταν τα τρόφιμα, η ενέργεια και η στέγη πιέζουν περισσότερο, η καθημερινότητα δείχνει ότι η αύξηση δεν αρκεί.
Το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας / ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ τονίζει ότι οι επιπτώσεις της ακρίβειας στους ηλικιωμένους δεν είναι μόνο οικονομικές. Είναι και κοινωνικές και υγειονομικές που επιφέρουν, περισσότερο άγχος, περιορισμός μετακινήσεων και δραστηριοτήτων, αύξηση μοναξιάς και απομόνωσης, αναβολή εξετάσεων ή θεραπειών, υποβάθμιση της διατροφής. Όλα αυτά οδηγούν σε χειρότερη ποιότητα ζωής και, τελικά, σε μεγαλύτερο κόστος για την κοινωνία.
Οι βασικές προτάσεις μας
Το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας / ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ ζητά άμεσα:
- Θέσπιση και μηνιαία παρακολούθηση << Καλαθιού Ηλικιωμένου>> , ώστε να μετριέται η πραγματική ακρίβεια που βιώνουν οι ηλικιωμένοι (τροφές βασικές, ενέργεια, φάρμακα, μετακίνηση).
- Στοχευμένα μέτρα στήριξης για στέγη και ενέργεια για ευάλωτα νοικοκυριά 65+, με απλοποιημένες διαδικασίες.
- Ουσιαστικούς ελέγχους αγοράς και διαφάνεια τιμών, ώστε να αποτρέπονται υπερ-ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά.
- Εξασφάλιση πρόσβασης σε φάρμακα και εξετάσεις χωρίς να οδηγούνται οι ηλικιωμένοι σε αναβολές λόγω κόστους.
- Δράσεις κατά της απομόνωσης, με στήριξη μετακινήσεων και κοινοτικών δικτύων αλληλεγγύης.
Η ακρίβεια δεν είναι απλά ένας αριθμός. Είναι η καθημερινή αγωνία ενός ηλικιωμένου που μετράει τα χρήματα για να βγει ο μήνας. Η Πολιτεία, οι Δήμοι και όλοι οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να δώσουν πρακτικές λύσεις τώρα, με στόχευση στους πιο ευάλωτους.
Ο Πρόεδρος
Νικόλαος Μήττας
Η Γενική Γραμματέας
Αλεξάνδρα Μπαρκά
